Es-Selamu Aleykum Kıymetli Okurlar,
Gençlerle Muamele köşemizde bu ay sizlerle içinde bulunduğumuz, bizler için çok kıymetli olan Ramazan ayına ebeveyn gözlüklerimizle bakacağız. Madem derdimiz gençlerle ilişkimizi iyileştirmek, bu rahmet ayını fırsat bilecek ve bu ay vesilesiyle gençlerle ilişkimizi güzelleştirebilecek bazı amellere odaklanacağız.
İlk olarak gençlerin öğrenme sistemini ebeveynlerin iyi kavraması gerekir. Özellikle bu çağda çocukların ve gençlerin çevresini bin bir çeşit bilgi kaynağı sarmış durumda. Bir kavram, durum veya olayın evlatlarınızın gündemine girebilmesi artık çok kolay. Hâliyle öğrendiği her yeni kavramla birlikte evlatlarına eşlik edip onu anlamlandırmasını sağlamak ebeveynliğin önemli görevlerinden biri hâline geldi. Zira her çocuk yaşının her evresinde rehberlik eden birine ihtiyaç duyar. Bu rehberlik ihtiyaçları dönemden döneme yoğunluğunu değiştireceğiniz, ifade tarzlarınızı her yaşa revize edeceğiniz türden bir rehberlik. Aksi takdirde evladınız öğrendiği her yeni şeyi anlamlandırmak için başka bir kaynağa başvurmak durumunda kalacaktır. Taptaze zihinleri kirletmek, kavramların içlerini boşaltmak ve başka anlamlar üzerine inşa etmek için ne sermayelerin harcandığını, ne çalışmaların yapıldığını bilmeyen kalmadı. Meseleye Ramazan ayı üzerinden daha detaylı bakalım. Önce gelin şu soruyu cevaplandırın. Günümüz gençlerinin Ramazan ayına bakış açısı sizce nasıl? Ne diyeceğinizi bilememiş olabilirsiniz veya “Bizim değer verdiğimiz gibi değer vermiyorlar, onu biliyorum.” diyebilirsiniz ebeveynlerin tek ortak cevabı olarak. Cevabınız bu iki seçenekten biriyse şunu düşünmenizi istiyorum: “Geçtiğimiz senelerde Ramazan’ı benim kızım/oğlum nasıl geçirdi?” Siz kendi evladınızın neler yaptığını sıraladıktan sonra günümüz gençlerinden bir kesimin Ramazan’ı nasıl geçirdiğine, yani Ramazan ayına bakış açılarına bakalım. Canı isteyince oruç tutmak, orucu uykuya tutturmak, iftar sofralarını yemek ziyafetleri olarak düşlemek, teravihleri sadece sosyalleşme fırsatları olarak bilmek, iftar verilen misafirlikleri eziyet olarak görmek… Bu gençler bu algıları nereden öğrendi? Ramazan ayının her saniyesindeki rahmet için çırpınan bir nesil atası iken biz nasıl oldu da en kıymetli değerlerimizi evlatlarımıza aktaramadık? Tüm bunların en önemli sebebi doğru rehberlik yapılmadığında yanlış rehberlerin oluşturduğu Ramazan algısı diyebiliriz. Bu soruların cevapları kendi içlerinde ayrı konular elbette. Bizi götüreceği yer ise önümüze çıkan zamanları fırsat bilmek ve bu fırsatlarda rehberlik yapmayı bırakmamak. Bol sohbetli, bol ilişkili, bol sözel amelli ve biraz da tebessümlü (ibadetlerimize neşeli vakitler katmak için bir diğer sırrı).
O vakit, Ramazan ayında ebeveynler evlatlarına nasıl rehberlik etmeli? Cevabı tek cümle, içi çok aksiyon dolu. Ebeveynler gençlerin Ramazan ayınca en önemli amellerde lider olacakları, aktif rol alacakları ortamlar oluşturup önlerini açacak.
1. Evvela günlük işlerde Ramazan’a özel bir paylaşım yapılmalı. Genç evladınız (kız ve erkek her ikisi için de) sahuru, ebeveynler ise iftarı hazırlamaktan ve temizliğinden sorumlu olmalı. “Kardeşim, sahur önemli, tüm gün aç kalacağız.” endişelerini kenara bırakıp ciddi sorumluluklar için tam vakti.
2. Sabah namazını beklerken beraber sesli yapabileceğiniz bir ders ortamı oluşturulmalı. Anlatıcısı ise sırayla evdeki tüm gençler (ilkokul çağı çocukları da dâhil) olmalı.
3. Sabah namazı dâhil olmak üzere tüm namazlarda gençler imam olmalı. Bunu aksatmaları söz konusu olduğunda “Namazı kılmak için seni bekliyoruz, kıymetli imamımız!” diye vurgulanmalı.
4. Gençlerin oruç tutmaları sebebiyle öğlene kadar uyumalarına ebeveynler kesinlikle izin vermemeli. Ebeveynler gençlerin uyanmalarını kolaylaştırmak amaçlı uyanma vaktinde sevdikleri bir şeyleri beraber veya bireysel yapmaları için zaman ve imkân tanımalı.
5. Gün içinde sabit bir saatte cüzlerinizi okuyacağınız bir Kur’ân-ı Kerim okuma saati olmalı. Günümüz gençlerinin odaklanma ve sabredebilme beceri seviyeleri düşünülünce evet, bu da beraber yapılmalı. “Gün içinde oğlum dışarıda oluyor, akşam da vakit olmuyor.” diyen anneler bu aya özel, oğullarıyla konuşmalı, gerekirse anlaşma yapmalı. Geleneksel “O saatte evde olunacak.” kuralı tatlı bir havayla hayata geçirilmeli.
6. İftarlarda ise yemek odaklı değil, günü nasıl geçirdiğinizi konuştuğunuz bir ortam oluşturulmalı. Bilhassa gençlere sorulmalı. Cevapları ise detaylıca dinlenilmeli.
7. Ramazan alışveriş listeleri gençlerin ellerine teslim edilmeli. Muhasebesinden etiket okumasına kadar her adımı onların kontrolünde olmalı.
8. Ramazan’a özel yaptığınız ibadetlerde sosyal ibadetlerde (infak, yardımlaşma, temizlik, ürün hazırlama vb.) tüm görevler tüm risklere ve kaygılarınıza rağmen gençlere verilmeli.
Peki, bu kadar mı? Veya birçoğunu yapıyor musunuz? Elbette sayılamayacak yüzlerce madde var. Bunların içinden en önemlilerine bakmak gerekmekte. İlki dijital aletler konusu. Uzlaşmacı bir ev ortamınız varsa Ramazan’a özel olarak tüm cihazlara özel bir yer belirleyip gün içinde sadece orada durmaları üzerine ev halkıyla anlaşabilirsiniz. İhtiyaçlara binaen sabah otuz dakika, gece otuz dakika kullanma izninin olması yeterli olacaktır. Böylece tüm ailenin arınmış bir zihne, sakinleşmiş bir kalbe sahip olmaları daha mümkün olacaktır. Özellikle telefon problemi yaşayan aileler ise bu aya özel biraz daha esnek, fakat saatleri belirli kullanım saatleri ayarlamalılar. Örneğin, gece 22.00-24.00 arası, sabah 10.00-12.00 arası gibi. Fakat unutmayalım, bu kurallar tüm aile için geçerli.
İkinci önemde gördüğüm madde ise çözülmemiş problemleri rafa kaldırma anlaşması yapmak. “Bak evladım, biliyorum, anlaşamadığımız meseleler var. Senin istediğinin olmadığı, benim memnun olmadığım bu konulara bu ay izin vermeyeceğiz. Bu ay çok önemli. O yüzden bu meselelerin hepsini bir kutuya koyduğumuzu hayal edelim. Kapağını da kilitleyip rafa kaldıralım. Bu ay boyunca bu meselelerden hiç bahsetmeyelim.” diyebilirsiniz. Böylece normal zamanlarda ilişkinize zarar veren durumları geçici de olsa ortadan kaldırmış ve böylece sükûnet ortamı oluşturmuş olacaksınız. Böyle bir ortamı sürdürmeye çalıştığınız takdirde yapacağınız tüm ameller sizin evladınız ile aranızdaki o görünmez bağı kat be kat güçlendirecektir, Allah’ın izniyle.
Bu yazımızda ânın vacibi kaidesine tutunarak Ramazan ayında ebeveynlerin neler yapabileceğinden ve bu zaman diliminde gençlerin Ramazan algısını nasıl değiştirebileceğimizden bahsettik. Yapılabilecek onlarca amele altyapı oluşturabilecek naçizane iki öneriyi de sizlerle paylaştık. Rabbimizden (cc) bizleri temiz niyetlerle hayırlı amellere muvaffak kılması ve ehlimizi bize, bizi ehlimize hayırlı kılmasını niyaz ederiz. Gelecek sayıda görüşmek üzere, selam ve dua ile…
